۱- بازرس ژاور خیلی آدم خوبیه، کاش همه­ ی آدمها مثل اون بودن.

۲- بهترین حس، حس ژان وال ژان بعد از مرگ بازرس ژاوره.

جامعه مثل اقتصاد می مونه، امکان نداره شما یه قسمتش رو عوض کنید ولی روی سایر قسمتا تاثیر نذاره. فرهنگ حاکم بر جامعه ایران طوریه که مرد رو مسئول تامین مخارج زندگی می دونه و حتی خیلی از خانوما حاضر نیستن خودشون برن سرکار و مردا تو خونه به کارای دیگه برسن، وقتی تعداد دخترای قبولی در دانشگاه تقریبا دو برابر پسرا میشه معنی اش اینه که در آینده میزان دختران شاغل از پسران بیشتر خواهد شد و این یک معضل در زمینه ازدواج می شه و به احتمال خیلی زیاد آمار ازدواج پایین و طلاق بالا می ره.

دولت در برابر این تغییر در جامعه، دو کار می تونست انجام بده :

1-      فرهنگ حاکم بر جامعه رو عوض کنه و مردم (چه پسر و چه دختر) این رو قبول کنن که خانوما می تونن مخارج زندگی رو تامین کنن. چیزی که خود دولت هم به خاطر اسلامی بودن و اینکه مرد باید نفقه زن رو بده زیر بار نمی رفت.

2-      جلوی تغییر رو می گرفت، کاهش سهمیه کنکور یکی از راه ها بود، راههای بدتر از این هم امکان داشت.

البته، تنها دلیل انتخاب کردن راه دوم، فقط اسلامی بودن دولت نیست، این راه ساده ترین و سریع ترین راه ممکن هم بود.

نظر خودم :  اگه بخواهیم دچار معضل نشیم باید یکی از این دو راه رو انتخاب کنیم، راه دوم که معنی نداره و تضییع حقوق بشره، راه اول نیاز به این داره که فعالیت هایی مثل کمپین یک میلیون امضا به ثمر برسن، چون اگه راه اول انتخاب شه ولی جامعه این ظرفیت رو نداشته باشه، باز تغییر در یک نقطه از جامعه بدون تغییر در سایر نقاط میشه و خودش منجر به یک مشکل دیگه میشه. راه سومی هم هست که ما ایرانیا معمولا این راه رو انتخاب می کنیم : بذاریم همین طوری بمونه تا اینکه مشکلات پیش بیان، بعد یه فکری به حالش می کنیم، فکر کنم در این صورت راحتتر بشه فرهنگ جامعه رو عوض کرد.

پ.ن. : البته این بحث مربوط به پنج شش ماه پیشه، ولی خوب برای تجربه هم که شده برا خودم خوبه. البته من نمی دونم اون طرح تصویب شد یا نه، فرض من اینه که تصویب شد.

بعدا پس از اینکه سوت نیمه اول زده شد، آن دو نفر را آوردند توی زمین، یک جفت وانت قرمز رنگ خاک گرفته، از همان هایی که در گوشه و کنار شهر در بدو ورودم دیده بودم، از در استادیوم وارد میدان شدند. جمعیت سرپا بلند شد. زنی با برقع سبز توی اتاقک یکی از وانت ها بود،مردی چشم بسته توی یکی دیگر. وانت ها آهسته دور میدان حرکت کردند. انگار می خواستند جمعیت حسابی نگاهشان کنند. با این کار، شور و شوق جمعیت دو چندان شد : مردم گردن می کشیدند، اشاره می کردند و روی پنجه پا می ایستادند. بغل دست من فرید، در حالی که دعایی را زیر لب می خواند، سیب آدمش بالا و پایین می رفت.

وانت های قرمز رنگ وارد زمین بازی شدند، در میان دو ابر گرد و خاک به سوی آن سر میدان پیش رفتند، از قالپاق ها نور خورشید منعکس می شد. سومین وانت در آن سر میدان منتظر آنها بود. پشت این یکی پر از چیزهایی بود و من یک دفعه فهمیدم قضیه ی آن دو گودال پشت تیر دروازه چی است. آنها بار وانت سوم را خالی کردند. جمعیت پیشاپیش به ولوله افتاد.

فرید خیلی جدی گفت : می خواهی بمانی؟

گفتم : نه، ولی مجبوریم بمانیم. هیچوقت در زندگی تا این حد دلم نخواسته بود از محلی دور شوم.

دو مرد طالبانی با کلاشینکف های آویزان از شانه، به مرد چشم بسته کمک کردند تا از وانت اول پایین بیاید و دو تای دیگر به زن برقع پوش کمک کردند. زانو های زن در زیر بدنش تا شدند و تالاپی خورد زمین. سرباز ها بلندش کردند و باز تالاپی خورد زمین. دوباره که سعی کردند بلندش کنند، زن جیغ زد و لگد پراند. تا زمانی که زنده ام، هرگز صدای جیغ آن زن را فراموش نخواهم کرد. فریاد حیوان وحشی بود که سعی داشت پاهای آش و لاش اش را از لای تله خرس برهاند. دو مرد طالبانی دیگر به کمک آمدند و زن را به زور توی یکی از گودال هایی که ارتفاعش تا قفسه سینه بود چپاندند. آن طرف، مرد چشم بسته بی سر و صدا گذاشت تا او را توی گودالی که برایش کنده بودند بگذارند. حالا فقط نیمه تنه دو متهم از زمین بیرون بود.

روحانی خپلی با ریش سفید و جامه خاکستری نزدیک تیر دروازه ایستاد و توی میکروفون دستی سینه اش را صاف کرد. پشت او  توی گودال زن هنوز داشت جیغ می زد. مرد روحانی سوره بلندی از قرآن را تلاوت کرد، صدای تو دماغی اش سکوت ناگهانی جمعیت را می شکست. یاد حرفی افتادم که سالها پیش بابام به من گفته بود. تفم به ریش هر چه عنتر حق به جانب است. آنها غیر از تسبیح گرداندن و حفظ کتابی که به زبان دیگری است و هیچی ازش حالیشان نیست هنر دیگری ندارند. خدا به دادمان برسد اگر روزی افغانستان بیفتد دست اینها.

دعا که تمام شد، همان روحانی سینه اش را صاف کرد. در حالی که فارسی حرف می زد و صدایش توی استادیوم طنین انداخته بود، گفت : "برادران و خواهران! ما امروز اینجا گرد آمده ایم، چون مشیت الهی و کلام پیامبر خدا محمد صلی الله علیه و اله برقرار است، درست در همین جا در افغانستان، در کشور عزیزمان. ما به آنچه خداوند می فرماید گوش می دهیم و از او اطاعت می کنیم چون ما در برابر عظمت پروردگار چیزی جز مخلوقی ضعیف و ناچیز نیستیم و خداوند چی می فرماید؟ از شما سوال می کنم! خداوند چی می فرماید؟ خداوند می فرماید هر گناهکاری باید مطابق با گناهش مجازات شود. این سخن من نیست، سخن برادران من هم نیست. اینها سخنان پروردگار است." با دست دیگرش به آسمان اشاره کرد. سرم داشت می کوبید. آفتاب بدجوری داغ بود. "هر گناهکاری باید مطابق با گناهش مجازات شود." روحانی این حرف ها را از نو توی میکروفون تکرار کرد، صدایش را پایین آورد، هر کلمه ای را آهسته و پرشور ادا می کرد. "و چه مجازاتی، برادران و خواهران، لایق زناکار است. ما چگونه باید کسانی را که حیثیت زناشویی را لکه دار می کنند، مجازات کنیم؟ ما چگونه باید با کسانی که توی روی خدا تف می اندازند، رفتار کنیم؟ ما چگونه باید به کسانی که به پنجره خانه خدا سنگ می اندازند رفتار کنیم؟ ما هم باید بهشان سنگ بیاندازیم!" میکروفون را خاموش کرد. زمزمه ای آرام در میان مردم پیچید.

1-      دستور می دادم اول توی خونه ها رو زیبا کنن بعد برسن به خیابون ولیعصر.

2-      دستور می دادم چهار برابر بودجه شبکه سه، شبکه ورزش رو بدن به شبکه چهار، شبکه علم.

3-      دستور می دادم مردایی رو که زن رو نوکر خودشون می دونن، طوری که هوله حمومشون رو هم یادشون می ره با خودشون ببرن، یه خیابون رو از اول تا آخرش بشورن.

4-      دستور می دادم مردایی رو که به زنشون غر می زنن وقتی فامیل زنش می آد مهمونی، اونقدر بزنن تا صدای سگ بدن.

5-      دستور می دادم هر وقت یه جوونی تو یه مسایقه­ی علمی برنده می شه، سرود ای دانشمندان براش بخونن.

6-      دستور می دادم هر کارمندی رو که از رئیسش انتقاد درست کنه، بهش جایزه بدن.

7-      اگه رئیسه انتقاد رو قبول می کرد و رفعش می کرد، باهاش کاری نداشتم.

8-      هر کسی که بخواد پاچه خاری کنه رو بندازن زندان تو بند مربوط به ...مالی.

9-      نمی گذاشتم عددی به نام 6، 8 و 18 تو ذهن جوونای ایرانی نقش ببنده.

10-   کلاس رقص رو تو مدارس اجباری می کردم.

11-   همه ی خیابونا رو مثل بلوار کشاورز می ساختم.

12-   اسم هر خیابون رو به اسم سازندش عوض می کردم، خیابون ولیعصر می شد خیابون رضاخان.

13-   از هر کسی که تو زمینه ی اجتماعی سیاسی ادعاش می شد، امتحان تاریخ معاصر ایران و جهان می گرفتم.

14-   با کشورایی رابطه برقرار می کردم که به ملتم سود برسونه، حتی اگه عقاید سران اون کشور با عقاید من یکی نبود.

15-   دستور می دادم زنا هم یرن سربازی.

16-   دستور می دادم هر کی فکر کنه که زنا از مردا کمترن، یه عمل مختصر جراحی انجام بدن روش.

دعوت می کنم از : بیژن٬ ابوذر و روزنه(پارسا فرزین).

اول

پاییز سال هفتاد و یک، پدرم منو به گوشه ای کشید و گفت : مبادا پیشه ویدا و ندا از این که باباشون فوت شده چیزی بگی.

دوم

سر قبر داییم رفتیم، من از بابام می پرسم : بابا قبر دایی کدوم یکیه؟ دخترداییم یه دفعه می پرسه : کدوم دایی؟

سوم

می گم : این دایی فقط دایی منه، دایی کسه دیگه ای نیستش. تو عالم خودم دارم گولش می زنم، شاید این طوری نفهمه. آخرین باری بود که ویدا رو دیدم.

چهارم

امروز بعد 15 سال اومدن دیدن ما، اما من خونه نبودم، مجبور بودم پروژه کاردان رو تموم کنم. می شه یکم گریه کنم؟

اول

5 ،6 ساله بودم، خواهرم یکی از این فیلا که چرخ دارن و بچه ها سوارش میشن و با پا هلش می دن، داشت، بهش گفتم مادربزرگ از کله پاچه خوشش می آد بیا سر این فیل رو ببریم بدیم بهش تا کله پاچه بپزه، با کلی مکافات سر فیل رو بریدیم(پلاستیکش خیلی سفت بود) و پیچیدیم تو یه پارچه که ببریم برا مادربزرگم.

دوم

بچگی ها خیلی راحت مگس می گرفتم، بعد باهاشون انواع آزمایشا رو انجام می دادم، از بالاشون رو کندنو ولشون کردن تا راه برن تا، زیر آب بردن مگسا تا ببینم تا کی زنده می مونن، هیچوقت خفه نشدن.

سوم

کرم های خاکی رو خیلی راحت دستم می گرفتم و نصفشون می کردم ببینم زنده می مونن یا نه.

چهارم

عموم برام یه کبوتر سفید گرفته بود. تو یه قفس چوبی( از این جعبه چوبیا میشن) نگهش می داشتم. یه روز که اومدم ببینم چطوره، دیدم نیستش، دو سال پیش فهمیدم خواهرم دلش واسه کبوتره سوخته و در قفس رو باز کرده.

پنجم

یه ماشین مسابقه اسباب بازی سبز داشتم، هر کاری می کردم بشکنه نمی شکست، یه روز دسته هاون برداشتم افتادم جونش، یادم نیست شکست یا نه.

ششم

تنها خاطره ای که از جنگ دارم، بمباران تهرانه، ما زیر پله جمع شده بودیم، پسر همسایمون یه سه چهار سالم هم از من بزرگتر بود، شلوارش رو خیس کرد.

پ.ن: می خواهید خاطره بازی راه بندازیم؟ اگه حسش رو دارید من شروع می کنم : حمید٬ مهدی٬محسن٬پژمان و علی ابراهیم زاده .

وقتي يهودي ها را گرفتند، گفتيم ما که يهودي نيستيم و کاري نکرديم. وقتي کمونيست ها را گرفتند، گفتيم که ما که کمونيست نيستيم و کاري نکرديم. وقتي مارا گرفتند، ديگر کسي نمانده بود که براي ما کاري کند.

ما مردمی پاچه خواریم، به حمله ی مغول هم اصلا ربطی نداره، از همون اول پاچه خوار بودیم، مگه وقتی مسلمونا به ایران حمله کردن، همین ما نبودیم که علم و هنر و ذوق و فرهنگمون رو صرف پاچه خواری کردیم؟ همین ما نبودیم که مشاور و وزیر خلیفه شدیم تا بیشتر ما را بچاپه؟ همین ما نبودیم که رو گنبد مسجدا کاشی کاریهایی کردیم که همین حالا وقتی بهشون نگاه می کنیم کلی حال می کنیم؟ شاید دکتر زرین کوب این کارا رو مبارزه در برابر حکومت خارجی ها جلوه بده اما نظر من همونه که گفتم.

حیوانات به دسته با دو شعار تقسیم شده بودند، یکی " به سنوبال و سه روز کار در هفته رای بدهید" و دیگری "به ناپلئون و غذای وافر رای بدهید". فقط بنجامین جزو هیچیک از دو دسته نبود، نه باور داشت آذوقه فراوانتر می شود و نه قبول داشت آسیاب بادی از مقدار کار خواهد کاست. می گفت : چه آسیاب بادی باشد و چه نباشد زندگی شما مثل همیشه، یعنی مزخرف، خواهد ماند.

آدم فقیری تصمیم گرفت خانه ی کوچکی بخرد، پولش را نداشت منصرف شد. تصمیم گرفت یک اتومبیل بخرد، پولش را نداشت، منصرف شد. تصمیم گرفت به مسافرت برود، پولش را نداشت، منصرف شد... تصمیم گرفت به سر و وضعش برسد، پولش را نداشت، منصرف شد. تصمیم گرفت خوب باشد، دیگر عادتش شده بود، دست در جیب خالی اش کرد و منصرف شد.

جدیدا تصمیم گرفتم در مورد تاریخ معاصر ایران مطالعه کنم، با غفوریان هم صحبت کردم که از کجا شروع کنم، کتاب های زیر رو معرفی کرد:

1-      روزگاران (زرین کوب)

2-      تاریخ جامع ایران (رازی)

3-      تاریخ مشروطه (کسروی)

4-      علل انقلاب مشروطه (رضوانی)

5-      تاریخ بیداری ایرانیان (لازم الاسلام)

6-      زندگانی من (مستوفی)

7-      تاریخ 20 ساله ایران (مکی)

 اول اینکه هر کی که می خواد در این مورد مطالعه کنه و کتاب دیگه ای هم در این مورد می شناسه به من هم بگه، دوم اینکه آقای غفوریان در مورد مطالعه این کتاب ها تاکید داشت که به ترتیب مطالعه بشن چون کتاب های اول سبکتر هستن. سوم کسی نسخه الکترونیکی " مرشد و مارگاریتا " رو داره؟

بعدا نوشت: مهدی جان راه نداشت٬ باید فحش می دادم.